Ιωαννινα

Μακαρονόπιτα

Παραδοσιακή γιαννιώτικη μακαρονόπιτα με φέτα και κεφαλοτύρι.
Ηπειρώτικο Πρωινό-Μακαρονόπιτα
Πριν τη μαγειρική...

Σε εποχές που οι φρέσκιες πρώτες ύλες ήταν πενιχρές, οι ηπειρώτισσες νοικοκυρές μπορούσαν να ταΐσουν όλη την οικογένεια με λίγα μακαρόνια, αλεύρι, αυγά και φέτα. Η πίτα με γέμιση από ζυμαρικά ενσωματώνει τη φιλοσοφία της ηπειρώτικης μαγειρικής, όπου κάθε υλικό, φρέσκο ή από το κελάρι, αξιοποιείται στο έπακρο. Μάλιστα, σε κάποια βλαχοχώρια η μακαρονόπιτα ήταν ένα γιορτινό έδεσμα, αφού την έφτιαχναν την Πρωτοχρονιά αντί για βασιλόπιτα.

Μακαρονοπιτα

Υλικά

Στην ορεινή Ήπειρο, όπου τα γαλακτοκομικά προϊόντα αφθονούσαν, οι νοικοκυρές δεν τσιγκουνεύονταν ποτέ τη φέτα. Σε αυτή τη συνταγή, συνδυάζεται με τριμμένο κεφαλοτύρι, ένα σκληρό τυρί που πάει πολύ με τα μακαρόνια. Σε κάποια μέρη, συμπλήρωναν τη γέμιση με γιαούρτι. Σε άλλα πάλι, δεν πρόσθεταν τίποτα, αφού η φέτα είναι από μόνη της αρκετή για να απογειώσει τη μακαρονόπιτα.

Για το χωριάτικο φύλλο:

  • 250 γρ. αλεύρι γ.ο.χ.
  • 100 γρ. νερό, χλιαρό
  • 25 γρ. ελαιόλαδο
  • 8 γρ. αλάτι
  • 5 γρ. ξύδι

Για τη γέμιση:

  • 1 πακέτο μακαρόνια μεσαίου μεγέθους
  • Βούτυρο
  • 5 αυγά
  • 500 γρ. φέτα, θρυμματισμένη
  • 100 γρ. κεφαλοτύρι, τριμμένο
  • 1 ποτήρι του κρασιού ελαιόλαδο
  • 250 ml γάλα
  • Αλάτι (κατά προτίμηση)
  • Πιπέρι (κατά προτίμηση)

Σημείωση: Για πιο αυθεντικό παραδοσιακό φύλλο, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε σκληρό αλεύρι, αρκεί να το κοσκινίσουμε πρώτα. Εναλλακτικά, μπορούμε να πάρουμε έτοιμο χωριάτικο φύλλο. Εάν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε φύλλο κρούστας που είναι πιο λεπτό, πρέπει να στρώσουμε 2-3 φύλλα για κάθε χωριάτικο φύλλο που αντικαθιστούμε.

Εκτέλεση

  1. Βράζουμε τα μακαρόνια σε αλατισμένο νερό για 6-7 λεπτά, τα στραγγίζουμε και τα αφήνουμε στην άκρη.
  2. Σε ένα κατσαρολάκι, ζεσταίνουμε το βούτυρο μέχρι να λιώσει.
  3. Σε ένα δοχείο, χτυπάμε καλά τα αυγά και κρατάμε μια μικρή ποσότητα στην άκρη για το τέλος.
  4. Στα αυγά, προσθέτουμε τη θρυμματισμένη φέτα, το τριμμένο κεφαλοτύρι, το λιωμένο βούτυρο και το ελαιόλαδο και ανακατεύουμε.
  5. Προσθέτουμε το μείγμα στα μακαρόνια, αλατοπιπερώνουμε και ανακατεύουμε.
  6. Σε ένα βαθύ δοχείο, ρίχνουμε τα υλικά για το φύλλο εκτός από το νερό (αλεύρι, αλάτι, ελαιόλαδο και ξύδι) και ανακατεύουμε με απαλές κινήσεις. Προσθέτουμε σιγά σιγά το χλιαρό νερό, ανακατεύοντας με ένα κουτάλι. Μόλις απορροφηθούν τα υγρά, ζυμώνουμε με τα χέρια μέχρι να έχουμε μια λεία ζύμη που δεν κολλάει. Πλάθουμε τη ζύμη σε μπάλα, σκεπάζουμε με μια πετσέτα και την αφήνουμε να «ξεκουραστεί» για 30 λεπτά.
  7. Όταν η ζύμη είναι έτοιμη, τη χωρίζουμε σε 4 ομοιόμορφα μπαλάκια και ανοίγουμε 4 λεπτά φύλλα με τον πλάστη.
  8. Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 200 °C, στη λειτουργία «αντιστάσεις πάνω-κάτω».
  9. Αλείφουμε ένα ταψί με βούτυρο. Στρώνουμε ένα φύλλο, ραντίζουμε με λίγο ελαιόλαδο και στρώνουμε το επόμενο φύλλο. Απλώνουμε ομοιόμορφα τη γέμιση. Καλύπτουμε με ένα φύλλο, ραντίζουμε με λίγο ελαιόλαδο και στρώνουμε το τελευταίο φύλλο. Αλείφουμε την επιφάνεια με το μείγμα αυγών που κρατήσαμε και περιχύνουμε με το γάλα.
  10. Τοποθετούμε το ταψί στο κάτω ράφι και ψήνουμε για 25-30 λεπτά μέχρι να ροδίσει.
  11. Αφήνουμε τη μακαρονόπιτα να κρυώσει ελαφρά και σερβίρουμε.

Αυτή η γιαννιώτικη πίτα είναι απολαυστική, αλλά και πολύ χορταστική, αφού γεμίζει με ενέργεια όποιον τη δοκιμάσει. Είναι, με λίγα λόγια, ένα πλήρες γεύμα για «μακαρονάδες» και όχι μόνο.

Μετά τη μαγειρική...

Στην πανέμορφη πόλη των Ιωαννίνων, στις όχθες της Λίμνης Παμβώτιδας, δεσπόζει σήμερα ένα από τα αρχαιότερα και πιο καλοδιατηρημένα Βυζαντινά κάστρα της Ελλάδας. Στην «αγκαλιά» του, ανάμεσα σε σπουδαία μνημεία της Μεσοβυζαντινής και της Οθωμανικής περιόδου, απλώνεται η παλιά πόλη των Ιωαννίνων, όπου η σύγχρονη καθημερινή ζωή μπλέκεται αρμονικά με την πλούσια και ταραχώδη ιστορία του τόπου.

Ηπειρώτικο Πρωινό-Μετά τη μαγειρική...