Ιωαννινα

Γαλακτομπούρεκο γιαννιώτικο

Η παραδοσιακή γιαννιώτικη εκδοχή του αγαπημένου γλυκού ταψιού όλων των Ελλήνων.
Ηπειρώτικο Πρωινό-Γαλακτομπούρεκο γιαννιώτικο
Πριν τη μαγειρική...

Η πόλη των Ιωαννίνων γνώρισε μακρές περιόδους οικονομικής και πνευματικής ευημερίας που επηρέασαν βαθιά τις παραδόσεις και τη γαστρονομία της. Η αφθονία του τόπου σε πρώτες ύλες, από τα ορεινά, τη λίμνη και τις κοντινές παράκτιες περιοχές, αποτυπώνεται στα πλουσιοπάροχα φιλέματα που έχουν καταγράψει περιηγητές, οι οποίοι φιλοξενήθηκαν κατά καιρούς από τους τοπικούς άρχοντες. Κάπως έτσι βγήκε η έκφραση «Πασάς στα Γιάννενα» που είναι αυτό ακριβώς που νιώθουμε όταν απολαμβάνουμε κάποιο από τα ξακουστά γλυκά ταψιού της πόλης.

Γαλακτομπουρεκο γιαννιωτικο

Υλικά

Το γαλακτομπούρεκο πρέπει να έχει λεπτό και τραγανό φύλλο, γι’ αυτό είναι προτιμότερο να αποφύγουμε το σπιτικό (για τους μερακλήδες με επιμονή και υπομονή υπάρχουν συνταγές για χειροποίητο φύλλο κρούστας) και να χρησιμοποιήσουμε έτοιμο φύλλο κρούστας.

Για την πίτα:

  • 500 γρ. φύλλο κρούστας
  • 2 λίτρα γάλα
  • 6 αυγά
  • 2 ποτήρια του νερού ζάχαρη
  • 2 κ.σ. αλεύρι γ.ο.χ.
  • 1 ποτήρι του νερού σιμιγδάλι ψιλό
  • 200 γρ. βούτυρο φρέσκο
  • 2 βανίλιες

Για το σιρόπι:

  • 4 ποτήρια νερό
  • 3 ποτήρια του νερού ζάχαρη
  • Χυμό και ξύσμα από ½ λεμόνι
  • 3-4 καρφάκια γαρύφαλλο
  • 1 ξυλαράκι κανέλας

Σημείωση: Εναλλακτικά, αντί για τις 2 βανίλιες, μπορούμε να αρωματίσουμε την κρέμα με ξύσμα από 1 λεμόνι.

Εκτέλεση

  1. Τοποθετούμε μια μικρή κατσαρόλα σε μέτρια φωτιά και ρίχνουμε τα υλικά για το σιρόπι εκτός από τον χυμό λεμονιού (νερό, ζάχαρη, ξύσμα λεμονιού, γαρύφαλλο, κανέλα). Ανακατεύουμε μέχρι να λιώσει η ζάχαρη και βράζουμε για 7-8 λεπτά (από τη στιγμή που θα αρχίσει η βράση). Αποσύρουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά, προσθέτουμε τον χυμό λεμονιού και ανακατεύουμε. Αφήνουμε το σιρόπι στην άκρη μέχρι να κρυώσει.
  2. Σε 1 ποτήρι γάλα, διαλύουμε το αλεύρι.
  3. Σε ένα δοχείο, χτυπάμε καλά τα αυγά.
  4. Σε μια κατσαρόλα, ζεσταίνουμε το υπόλοιπο γάλα μαζί με τις βανίλιες, τη ζάχαρη, το μισό βούτυρο (100 γρ.) και το σιμιγδάλι, ανακατεύοντας ελαφρά. Μόλις αρχίσει το μείγμα να γίνεται κρεμώδες, προσθέτουμε το γάλα με το αλεύρι και ανακατεύουμε συνεχώς για να μη σβωλιάσει η κρέμα.
  5. Όταν πήξει η κρέμα, αποσύρουμε την κατσαρόλα από τη φωτιά. Περιμένουμε να κρυώσει για 10 λεπτά περίπου και προσθέτουμε τα χτυπημένα αυγά ανακατεύοντας συνεχώς.
  6. Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180 °C, στη λειτουργία «αντιστάσεις πάνω-κάτω».
  7. Αλείφουμε ένα ταψί με βούτυρο, στρώνουμε 1 φύλλο και βουτυρώνουμε. Επαναλαμβάνουμε για τα ⅔ των φύλλων του πακέτου. Απλώνουμε ομοιόμορφα την κρέμα και συνεχίζουμε με τα υπόλοιπα φύλλα, βουτυρώνοντας ενδιάμεσα.
  8. Τοποθετούμε το ταψί στο κάτω ράφι και ψήνουμε για 1 ώρα περίπου μέχρι να ροδίσει.
  9. Περιχύνουμε το γλυκό με το κρύο σιρόπι. Περιμένουμε λίγη ώρα να το απορροφήσει και σερβίρουμε.

Στις μέρες μας, έχουμε συνηθίσει να παίρνουμε έτοιμο το γαλακτομπούρεκο και πολλά ζαχαροπλαστεία σε όλη την Ελλάδα το έχουν ως έμβλημά τους. Όπως έχουμε μάθει, όμως, από τις γιαγιάδες μας, το σπιτικό έχει άλλη γλύκα!

Μετά τη μαγειρική...

Στον δυτικό προμαχώνα της ακρόπολης Ιτς Καλέ, στο Κάστρο των Ιωαννίνων, ο επισκέπτης γίνεται μύστης μιας μοναδικής τέχνης που οι απαρχές της χάνονται στα βάθη των αιώνων. Στο Μουσείο Αργυροτεχνίας, ξετυλίγεται η συναρπαστική ιστορία των Γιαννιωτών και Καλαρρυτινών μαστόρων που εξέλιξαν και εξύψωσαν την ηπειρώτικη αργυροχοΐα και είδαν τα χειροποίητα αριστουργήματά τους να γίνονται περιζήτητα ως τα πέρατα της Ευρώπης.

Ηπειρώτικο Πρωινό-Μετά τη μαγειρική...